Powrót

Powrót
do strony głównej OSKKO

MINISTERSTWO

EDUKACJI NARODOWEJ i
SPORTU

Departament
Pragmatyki  Zawodowej Nauczycieli

Al. Szucha 25

OO-918 Warszawa

DPZN- WAZ-WE-1813-3/05

Pan

Marek Pleśniar

Dyrektor Biura Ogólnopolskiego Stowarzyszenia

Kadry Kierowniczej Oświaty

W związku z Pana pismem z dnia 16 grudnia 2004r. Nr
ZPE/022/7-94 04. uprzejmie wyjaśniam, co następuje:

I. Ustawa z dnia
15 lipca 2004 r. o zmianie ustawy — Karta Nauczyciela oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 179, poz. 1845) wprowadziła z
dniem 31 sierpnia 2004 r. kilka istotnych zmian w systemie awansu zawodowego
nauczycieli. W szczególności znowelizowany został przepis art.
9b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2004 r.
Nr 118, poz. 1112 ze zm.), stanowiący, iż jednym z warunków
nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego jest uzyskanie
akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu,
komisja kwalifikacyjna wydaje nauczycielowi akceptację na stopień
nauczyciela dyplomowanego po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i
przeprowadzonej rozmowie. Zrealizowany
został w ten sposób jeden z najczęściej
formułowanych przez środowiska nauczycielskie postulatów wobec
systemu awansu zawodowego, aby umożliwić nauczycielom
bezpośrednie zaprezentowanie komisji kwalifikacyjnej swoich
osiągnięć zawodowych. Dotychczas bowiem komisja
kwalifikacyjna dokonywała oceny dorobku zawodowego nauczyciela
wyłącznie na podstawie analizy przedłożonej przez
nauczyciela dokumentacji.

Równocześnie zniesiona została
sesyjność postępowań kwalifikacyjnych (egzaminacyjnych) i
od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 15 lipca 2004 r. tj. od dnia 31
sierpnia 2004 r., postępowania te mogą być przeprowadzane w
ciągu całego roku (art. 9h ust 2 ustawy - Karta Nauczyciela).
Ustanowiono przy tym dwa w ciągu roku obligatoryjne terminy
zakończenia tych postępowań: 31 sierpnia — w przypadku
postępowań wszczętych na wnioski nauczycieli złożone
do dnia 30 czerwca oraz 31 grudnia — w przypadku postępowań
wszczętych na wnioski nauczycieli złożone do dnia 31
października (art. 9b ust. 3 i 3a ustawy Karta Nauczyciela).

Należy
podkreślić, że są to zmiany szczególnie korzystne
dla nauczycieli: dotychczas postępowania mogły być bowiem
prowadzone tylko w ciągu 5 miesięcy w roku (styczniu. lutym oraz w
maju, czerwcu i lipcu), a wskutek braku przepisów obligujących
organy nadające nauczycielom stopnie awansu zawodowego do wydania
stosownych decyzji y

określonym terminie, często decyzje te wydawane
były ze znacznym opóźnieniem, co  skutkowało opóźnieniem
przeszeregowania płacowego w związku z uzyskaniem wyższego
stopnia awansu zawodowego.

II.
Realizując upoważnienie zawarte w znowelizowanym przepisie art. 9g
ust 10 ustawy

— Karta Nauczyciela Minister Edukacji Narodowej i
Sportu wydał rozporządzenie z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie
uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. I. Nr 260, poz. 2593),
w którym, w szczególności, określono zakres i
sposób prowadzenia przez komisję kwalifikacyjną rozmowy z
nauczycielem. W przepisie 12 ust. 3 rozporządzenia sprecyzowano
jednoznacznie, że komisja
kwalifikacyjna analizuje dorobek zawodowy nauczyciela mianowanego
ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego na
podstawie przedłożonej przez nauczyciela dokumentacji oraz
przeprowadzonej rozmowy, podczas której nauczyciel odpowiada na pytania
członków komisji dotyczące wpływu działań i
zadań zrealizowanych przez nauczyciela w okresie stażu na
podniesienie jakości pracy szkoły, w której nauczyciel
odbywał staż.

Odpowiednio do tak określonego sposobu przeprowadzania
przez komisję kwalifikacyjną rozmowy z nauczycielem, przeredagowane
zostały przepisy określające wymagania niezbędne do
uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego oraz formę przedstawienia
dokumentacji potwierdzającej spełnienie tych wymagań, aby
zapewnić spójność pomiędzy prezentacją dorobku
zawodowego nauczyciela przedstawianą w formie pisemnej (dokumentacja) oraz
w formie ustnej (rozmowa z komisją kwalifikacyjną): zarówno w
dokumentacji, jak i w rozmowie z komisją kwalifikacyjną nauczyciel
powinien wskazać uzyskiwane efekty, tj. wpływ działań
podejmowanych w okresie stażu na podniesienie jakości pracy
szkoły. W przeciwnym razie nauczyciel byłby zobligowany do dwukrotnej
analizy swego dorobku zawodowego dokonywanej pod odmiennym kątem: raz w
trakcie przygotowywania dokumentacji, a następnie w trakcie przygotowywania
i odbywania rozmowy z komisją kwalifikacyjną. Byłoby to
niecelowe, zbyt pracochłonne i dla nauczycieli niekorzystne.

Powołane rozporządzenie weszło w życie z
dniem ogłoszenia, tj. z dniem grudnia 2004 r. Równocześnie z
tym dniem utraciło moc obowiązującą rozporządzenie
Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania
stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825 ze zm.).

Dokonując
analizy porównawczej odpowiednich przepisów obu
rozporządzeń należy podkreślić, co następuje:

1) Regulacje dotyczące sposobu odbywania stażu na
stopień nauczyciela dyplomowanego s pod względem merytorycznym
identyczne.

2) Zakres merytoryczny wymagań niezbędnych do
uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego jest również identyczny;
wprowadzone zmiany mają wyłącznie charakter redakcyjny,
bądź doprecyzowujący, z jednym wyjątkiem: wprowadzono jeden
nowy wymóg. dotyczący uzyskania umiejętności
posługiwania się językiem obcym na poziomie zaawansowanym.
Należy jednak zauważyć, iż jest to wymóg
alternatywny, a jego spełnienie możliwe jest zarówno w okresie
stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego, jak i przed jego
rozpoczęciem lub po zakończeniu. Wprowadzenie tego wymogu dla nauczycieli
ubiegających się o najwyższy stopień awansu zawodowego z
pewnością jest w pełni uzasadnione w sytuacji, gdy już
nawet absolwenci szkół średnich coraz częściej
legitymują się znajomością języka obcego na poziomie
zaawansowanym.

3) Forma przedstawienia dokumentacji potwierdzającej
spełnienie wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela
dyplomowanego jest tożsama: obejmuje odpowiednio opisy i

analizy realizacji wymagań na stopień nauczyciela
dyplomowanego oraz sprawozdania ź realizacji wybranych zadań. W
rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia grudnia 2004 r.
doprecyzowano, że w tych opisach i sprawozdaniach wskazać należy
uzyskiwane efekty, co nie oznacza, że w dotychczasowym stanie prawnym
było dopuszczalne, by awans zawodowy nauczyciela nie przekładał
się na podniesienie jakości pracy szkoły.

III. Zgodnie z 17
rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia

grudnia 2004 r. do postępowań wszczętych na
podstawie wniosków o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego
złożonych do dnia 31 października 2004 r. przez

nauczycieli mianowanych stosuje się przepisy
rozporządzenia, z wyjątkiem 8 ust. 2 i

ust. 4. W zakresie wymagań niezbędnych do
uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego oraz dokumentacji
potwierdzającej spełnienie tych wymagań. składanej przez
tych nauczycieli, stosuje się dotychczasowe przepisy, tj. przepisy
rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w
sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

Przepis ten dotyczy wniosków o wszczęcie
postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego,
składanych do organu sprawującego nadzór pedagogiczny
(kuratora oświaty) przez nauczycieli mianowanych, niezależnie od
tego, kiedy nauczyciele ci rozpoczęli i zakończyli staż na
stopień nauczyciela dyplomowanego.

W świetle powyższego nauczyciele, którzy
złożyli do organu sprawującego nadzór pedagogiczny
wnioski o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień
nauczyciela dyplomowanego do dnia 31 października 2004 r. zobligowani byli
przedłożyć wraz z wnioskiem dokumentację
dotyczącą wymagań określonych w 5 ust. 2
rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w
sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli
przygotowaną zgodnie z przepisami 7 ust. 4 eg rozporządzenia.

Natomiast nauczyciele składający do organu
sprawującego nadzór pedagogiczny wnioski o wszczęcie
postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po
dniu 31 października 2004 r. zobligowani są do przedłożenia
wraz z wnioskiem dokumentacji dotyczącej spełnienia wymagań
określonych w 8 ust. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i
Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego
przez nauczycieli, przygotowanej zgodnie z przepisami 9 ust. 4 rozporządzenia
Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r.

Należy
podkreślić, iż zgodnie z art. 9b ust. 3 ustawy — Karta
Nauczyciela, wnioski podjęcie postępowania kwalifikacyjnego
złożone przez nauczycieli do dnia 31 października 2004 r.
rozpatrzono do dnia 31 grudnia 2004 r., natomiast wnioski złożone po
dniu 31 października 2004 r. mogą być rozpatrywane do dnia 31
sierpnia 2005 r. W związku z powyższym nauczyciele, którzy
nie złożyli wniosku o podjęcie postępowania
kwalifikacyjnego do dnia 31 października 2004 r. mają
wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do rozmowy
przeprowadzanej przez komisję kwalifikacyjną oraz sporządzenie
dokumentacji potwierdzającej dorobek zawodowy. Stosowanie przepisów
nowego rozporządzenia zarówno w zakresie wymagań
niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego, jak i formy
przedstawienia dokumentacji potwierdzającej spełnienie tych
wymagań, nie powoduje zatem sytuacji niekorzystnej dla nauczycieli.
którzy wniosków o podjęcie postępowania
kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego nie
złożyli do dnia 31 października 2004 r. Z uwagi na to, że w
trakcie rozmowy z komisją kwalifikacyjną nauczyciel musi wskazać
wpływ podejmowanych przez niego działań na podniesienie
jakości pracy szkoły, uzasadnione jest, aby dokumentacji
składana przez nauczyciela również wskazywała efekty
podejmowanych przez niego działań.